Dietrich Bonhoeffer

Najaarsvergadering 7 november 2011 (Kort verslag)

Ochtend:
Op deze vergadering mochten wij een viertal nieuwe belangstellenden verwelkomen,
t.w. Trudy Bos, Nico Schulte Nordholt, Aad van Tilburg en Gerrit Schaafsma.
Na een kort welkom sprak voorzitter Teunard van der Linden een “in memoriam” uit
n.a.v. het overlijden van Jan Sperna Weiland, mede-oprichter en de eerste voorzitter
van het Bonhoeffer Werkgezelschap. Zie onderaan:

“Wer ist Bonhoeffer für uns eigentlich heute”

In januari 2011 schreef Fokke van der Heide een opstel met als titel “Ongehoord
gedoe”; Bonhoeffer seismografisch afgelezen. Hierin legt hij verantwoording af van
zijn verhouding tot Bonhoeffer en hoe die in de loop van de tijd is gewijzigd. Tijdens
het ochtendgedeelte van onze vergadering vertelde hij over de totstandkoming van
zijn opstel en ging hij er vervolgens over in gesprek. Het gesprek concentreerde zich
voornamelijk op wat Bonhoeffer bedoeld kan hebben met het begrip “Arkandisziplin”,
waarbij werd geconcludeerd dat Bonhoeffer hiermee het geloof wilde behoeden voor
profanisering en de wereld voor sacralisering. Aan het eind van de bespreking reikte
Fokke ons een door hem geschreven boekje aan met als titel “Anders dan gezegd”;
Een hoofdstuk theologie na aankondiging van haar dood. (ISBN 9789491061028),
Zwolle 2011, Kaft Media.

In het tweede gedeelte van de ochtend bespraken wij enkele punten, aangereikt door
Peter de Grunt m.b.t. de toekomst van het Bonhoeffer Werkgezelschap. Zaken als
Bonhoeffer-reizen, een Bonhoeffer-documentatiecentrum en publiciteit kwamen aan
de orde. Vanuit de discussie hierover werden enkele aanbevelingen gedaan zoals het
aanleggen van een digitaal documentatiecentrum en het maken van een jaaragenda
van Bonhoeffer-aktiviteiten voor de website. Voor wat betreft de opzet van onze
vergaderingen werd afgesproken dit te blijven doen op de, tot nu toe, gebruikelijke
wijze, d.w.z. ’s morgens een onderwerp op academisch niveau en ’s middags wat
lichtere onderwerpen.

                                                           13.30 - 15.30 uur

In het middagprogramma was er aandacht voor een aantal recente publicaties:
- Het nieuwe boek van Gerard Dekker, getiteld “Dietrich Bonhoeffer; een
thematisch dagboek”. Hierin heeft hij 366 tekstfragmenten van Dietrich
Bonhoeffer die de gehele breedte en diepte van zijn gedachtewereld beslaan,
verzameld. Gerard vertelde over de totstandkoming van dit boek.

- Op 16 september j.l. heeft Wim Lamfers in het aartsbisschoppelijk paleis in
Curtea de Argeş (Roemenië) zijn boek Curajul credinţei (De moed van het
geloof) gepresenteerd. Het is het eerste boek in Roemenië dat uitsluitend over
Bonhoeffer gaat. Wim vertelde ons over wat hij wil bereiken met Curajul
credinţei, (ISBN 978-606-8181- 15-8; Curtea de Argeş, 2011),

- Verder werd verslag gedaan van de stand van zaken m.b.t. het 11e
Internationale Bonhoeffer Congres in Sigtuna (Zweden) van 27 juni - 1 juli
2012.

In memoriam Jan Sperna Weiland
Jan Sperna Weiland werd geboren op 30 mei 1925 in Zwollekerspel. Hij studeerde
filosofie en theologie in Groningen en promoveerde in 1951 in de theologie op Søren
Kierkegaard (1813-1855) en Karl Jaspers (1883-1969). Hij was van 1951 tot 1962
predikant in achtereenvolgens Brouwershaven en Rotterdam.
Vanaf 1962 tot 1974 was hij hoogleraar in de geschiedenis der theologie en
wijsgerige inleiding tot de godgeleerdheid aan de Universiteit van Amsterdam. Van
1974 tot 1991 was hij verbonden aan de Erasmus Universiteit. Daar bekleedde hij
van 1979 tot 1983 de functie van rector. Hij doceerde wijsgerige antropologie en
fenomenologie en was grondlegger van de Faculteit der Wijsbegeerte, toen nog
Centrale Interfaculteit genoemd. Tevens was hij decaan van die faculteit.
Sperna Weiland was behalve theoloog en filosoof ook bestuurder, schrijver en
vertaler. Zijn indringende, plechtige, maar bij gelegenheid ook humorvolle wijze van
college geven trok volle zalen.
Hij was mede- initiatiefnemer tot het oprichten van het Bonhoeffer Werkgezelschap,
waarvan de eerste vergadering werd gehouden op 28 maart 1977 in het
Wiskundegebouw van de Universiteit van Amsterdam. Hij was tevens de eerste
voorzitter van ons gezelschap.
De laatste jaren van zijn leven liet zijn gezondheid hem in de steek en was contact
met hem bijna niet meer mogelijk. Hij stierf op 1 september j.l. in de leeftijd van 86
jaar. De Erasmus Universiteit Rotterdam laat weten dat zij een erudiet
wetenschapper verliest, die zijn grote kennis op bevlogen wijze deelde met
vakgenoten en studenten.